گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران در چهار حوزة زبان، شکل (فرم، ساختار)، صور خیال، معنا و محتوا قابل تبیینند. در این مقاله فقط شکل، فرم و ساختار مورد بررسی قرارگرفته‌است. نگاهی کلی به نتایج حاصل از بررسی گونه‌های نوآوری ساختاری غزل معاصر نشان می‌دهد که در به‌وجود آمدن این گونه‌ها، سهم و تأثیر دو عامل بیش از سایر موارد بوده است: ۱٫ تجربه‌های شاعران نیمایی و  پسانیمایی پیش از انقلاب؛ ۲٫ سهم شعر انقلاب و دفاع مقدس در ذهنیت شاعران نوآور و نوجوی پس از انقلاب. گونه‌های نوآوری مربوط به حوزة فرم و ساختار که در این مقاله مورد بحث قرار گرفته عبارتند از:‌ ۱٫ آغاز ناگهان؛ ۲٫ پایان ناتمام؛ تعبیر و تنوع لحن‌(آمیزش لحن‌ها)؛ ۴٫ نوآوری در شکل و ساختار ظاهری از قبیلِ: نوآوری در شکل نوشتاری، گسسته‌نویسی مصراع‌ها، استفاده از شگردهای فاصله‌گذاری،‌ غزل دیداری و…؛  ۵٫ بیان روایی و نمایشنامه‌‌‌‌ای در غزل.